Fedora Linux, çekirdek düzeyinde sanallaştırma teknolojisi olan **KVM (Kernel-based Virtual Machine)** ve arka planda yönetim sağlayan **libvirt** API kütüphanesine en iyi entegre olmuş dağıtımlardan biridir. Bu altyapıyı masaüstü ortamında görsel ve pratik bir şekilde yönetmek için ise resmi sanal makine yöneticisi **Virt-Manager (Virtual Machine Manager)** tercih edilir.
Virt-Manager; üçüncü taraf hipervizörlere (VirtualBox, VMware vb.) kıyasla doğrudan Linux çekirdeğinin donanım hızlandırma yeteneklerini kullandığı için çok daha yüksek performans, düşük gecikme ve kusursuz donanım geçişi (passthrough) sunar.
Bu rehberde; Fedora üzerinde sanallaştırma modüllerinin kurulumu, libvirt servisinin yapılandırılması, köksüz (root şifresi istemeyen) kullanıcı izinleri ve varsayılan sanal ağ ayarları adım adım ele alınmaktadır.
—
### Adım 1: Donanım Sanallaştırma Desteğini Doğrulama
Kuruluma başlamadan önce işlemcinizin donanım düzeyinde sanallaştırma (Intel VT-x veya AMD-V) desteğinin açık olduğundan emin olunmalıdır. Uçbirim (Terminal) üzerinden şu komutu çalıştırarak kontrol edebilirsiniz:
“`bash
egrep -c ‘(vmx|svm)’ /proc/cpuinfo
“`
* Çıktı **0’dan büyük** bir sayı (örneğin 4, 8, 16) veriyorsa işlemciniz sanallaştırmayı destekliyor ve BIOS/UEFI üzerinden açık demektir.
* Çıktı **0** ise BIOS/UEFI ayarlarına girerek **Virtualization Technology**, **Intel VT-x** veya **AMD-V / SVM Mode** seçeneğini etkinleştirmeniz gerekir.
—
### Adım 2: Gerekli Paketlerin Kurulumu
Fedora, KVM ve sanallaştırma araçlarını tek bir paket grubu veya bireysel paketler halinde sunar. Gerekli tüm bileşenleri (QEMU, KVM, libvirt kütüphaneleri ve Virt-Manager grafik arayüzü) kurmak için şu komutu çalıştırın:
“`bash
sudo dnf install -y @virtualization virt-manager
“`
* `@virtualization`: QEMU, libvirt istemci ve sunucu araçlarını içeren Fedora resmi paket grubudur.
* `virt-manager`: Grafiksel sanal makine yönetim arayüzüdür.
Alternatif olarak minimum bağımlılıklarla kurmak isterseniz:
“`bash
sudo dnf install -y qemu-kvm libvirt virt-install virt-manager
“`
—
### Adım 3: Libvirt Servisini Başlatma ve Etkinleştirme
Sanal makineleri oluşturmak, izlemek ve arka plan işlemlerini yönetmek için `libvirtd` servisinin çalışır durumda olması gerekir.
Servisi hemen başlatmak ve sistem her açıldığında otomatik çalışmasını sağlamak için:
“`bash
sudo systemctl enable –now libvirtd
“`
Servisin başarıyla çalıştığını doğrulamak için:
“`bash
sudo systemctl status libvirtd
“`
Çıktıda `Active: active (running)` ifadesi görülmelidir.
—
### Adım 4: Kullanıcı İzinlerini Tanımlama (Parolasız Erişim)
Varsayılan kurulumda, Virt-Manager’ı açtığınızda veya sanal makineleri yönetmek istediğinizde sistem sizden sürekli olarak root (yönetici) parolası talep edebilir. Normal kullanıcı hesabınızı `libvirt` grubuna ekleyerek bu adımı kalıcı olarak aşabilirsiniz:
“`bash
sudo usermod -aG libvirt $USER
“`
Grup değişikliğinin geçerli olması için oturumu kapatıp yeniden açmanız (veya terminalde `newgrp libvirt` komutunu çalıştırmanız) gerekir.
—
### Adım 5: Varsayılan Sanal Ağın (NAT) Etkinleştirilmesi
Sanal makinelerin ana makinenin internet bağlantısını paylaşabilmesi için `default` adlı sanal ağ köprüsünün (NAT) aktif ve sistem açılışında otomatik başlar durumda olması gerekir.
Varsayılan ağ durumunu kontrol etmek ve otomatik başlatmaya almak için şu komutları uygulayın:
“`bash
sudo virsh net-start default
sudo virsh net-autostart default
“`
Ağların listesini ve durumunu doğrulamak için:
“`bash
sudo virsh net-list –all
“`
Çıktıda `default` ağının **Active: yes** ve **Autostart: yes** olarak listelendiğinden emin olun.
—
### Adım 6: Virt-Manager’ı Başlatma ve İlk Sanal Makineyi Oluşturma
Kurulum ve yetkilendirme adımları tamamlandıktan sonra:
1. Masaüstü menüsünden (GNOME, MATE vb.) **Sanal Makine Yöneticisi** (Virtual Machine Manager) uygulamasını açın ya da terminalden doğrudan `virt-manager` komutunu çalıştırın.
2. Açılan pencerede **QEMU/KVM** bağlantısının bağlı olduğunu göreceksiniz.
3. Sol üstteki **Yeni Sanal Makine Oluştur** (monitör üzerinde parlama simgesi olan) butonuna tıklayın.
4. **Yerel yükleme medyası (ISO imajı)** seçeneğini işaretleyip **İleri** deyin.
5. Bilgisayarınızdaki `.iso` dosyasını seçin, işletim sistemi türünü doğrulayın.
6. Sanal makinenize ayırmak istediğiniz **RAM** ve **CPU çekirdek** sayısını belirleyin.
7. Sanal disk boyutunu (QCOW2 formatında oluşturulur) seçin.
8. Ağ yapılandırmasında varsayılan NAT (`Virtual network ‘default’: NAT`) seçeneğinin işaretli olduğundan emin olup **Bitir** butonuna tıklayın.
Sanal makine penceresi açılacak ve seçtiğiniz ISO üzerinden doğrudan işletim sistemi kurulum süreci başlayacaktır. QEMU/KVM altyapısı sayesinde sistem kaynakları doğrudan donanım seviyesinde paylaştırıldığı için akıcı bir sanallaştırma deneyimi elde edilir.